e-Przyrodnik: Bioróżnorodność zespołów dużych ssaków leśnych południowego Podlasia

Celem projektu jest włączenie młodzieży szkolnej (licealnej) ze szkół zlokalizowanych w małych miasteczkach Podlasia w realizację badań naukowych z dziedziny ochrony bioróżnorodności, prowadzonych przez Instytut Biologii Ssaków PAN w Białowieży, posiadającego od 2003 roku status Centrum Doskonałości Unii Europejskiej.

Działania w ramach projektu podjęte przez zespoły uczniów i przeprowadzone pod merytoryczną opieką naukowców z IBS PAN, Politechniki Białostockiej, nauczycieli zaangażowanych szkół oraz pracowników Białowieskiego Parku Narodowego i Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Białymstoku są tak zaplanowane, aby dały nowatorski materiał naukowy. Cele badawczej części projektu obejmują:

Do zebrania danych na temat ssaków występujących na terenach objętych badaniami wykorzystana zostanie mobilna sieć foto-pułapek zainstalowanych w lasach podlegających jednostkom RDLP w Białymstoku (nadleśnictwa Białowieża, Bielsk Podlaski, Hajnówka, Nurzec, Rudka, Supraśl i Żednia) i w Białowieskim Parku Narodowym. Analiza danych oraz prace terenowe, koordynowane przez pracowników IBS PAN oraz pozostałych uczestników Konsorcjum, przeprowadzone zostaną przez grupy uczniów z poszczególnych szkół biorących udział w projekcie, nadzorowanych przez nauczycieli prowadzących. Analiza danych przeprowadzona zostanie z wykorzystaniem technik Systemów Informacji Geograficznej (GIS) w celu określenia czynników kształtujących przestrzenne rozmieszczenie dużych ssaków na badanych obszarach, w tym wpływu struktury środowiska, sezonowości, interakcji pomiędzy gatunkami oraz presji antropogenicznej.

Dane z foto-pułapek archiwizowane będą na przestrzeni serwerowej udostępnionej przez jednego z uczestników konsorcjum (Politechnika Białostocka – Centrum Komputerowych Sieci Rozległych Politechniki Białostockiej). Opracowany zostanie system informatyczny umożliwiający danej grupie uczniów pracę nad analizą własnych materiałów zebranych podczas prac terenowych, w tym identyfikację zarejestrowanych gatunków zwierząt. Dodatkowo system ten umożliwi wspólną pracę oraz komunikację pomiędzy wszystkimi uczestnikami projektu.

Działania promocyjne projektu obejmą m.in.: (1) zaproszenie przedstawicieli mediów na organizowane w IBS PAN szkolenia dla młodzieży szkolnej, (2) uruchomienie strony internetowej projektu, (3) publikację materiałów w portalu społecznościowym Facebook (www.facebook.com/eprzrodnik) oraz za pomocą aplikacji Twitter, (4) promocję projektu na stronie internetowej dotyczącej konkursu administrowanej przez Ministerstwo, (5) przygotowanie posteru promującego projekt i jego zaprezentowanie na ogólnopolskiej wystawie promującej naukę.

Planowane w ramach projektu działania popularyzatorskie to: (1) publikacja książki, zawierającej wyniki badań prowadzonych przez uczniów oraz prezentującej zaangażowanie każdej ze szkół. (2) artykuł o projekcie złożony do druku w jednym z polskich czasopism popularno-naukowych, (3) przygotowanie przez młodzież posteru do prezentacji w IBS PAN i na ogólnopolskiej wystawie popularyzującej naukę, (4) udostępnienie interaktywnej aplikacji internetowej do identyfikacji gatunków zwierząt.

Efektem realizacji projektu będzie wypromowanie w szerszych kręgach odbiorców (społeczeństwo województwa podlaskiego) pozytywnego wizerunku nauki i naukowców, jako działalności i grupy zawodowej otwartej na potrzeby społeczeństwa (zwłaszcza kształcenia uzdolnionej młodzieży) i istotnej dla rozwoju regionu.

W projekcie biorą udział następujące szkoły: